AchtergrondVlaanderen zet momenteel alles op alles om zijn plaats als innovatieve kennisregio te versterken. Het hoeft nauwelijks betoog dat de Vlaamse universiteiten hierin een belangrijke verantwoordelijkheid dragen.
Universiteiten zijn voor hun performantie afhankelijk van een optimale benutting van het menselijke potentieel in de instelling. Momenteel zien we dat bepaalde groepen ondervertegenwoordigd zijn, niet alleen in de studentenpopulatie, maar ook in academia en de hogere echelons van het administratief en technisch personeel. Zowel de onvoldoende rekrutering en slaagkansen van allochtone studenten en personeel aan onze universiteiten als de moeilijke doorstroming van vrouwen naar het hogere kader betekent een belangrijke verspilling van talent.
De VLIR heeft de ernst van de problematiek al enkele jaren geleden ingezien en gereageerd door de oprichting in 1997 van een werkgroep Migranten en Studie. In 2000 werd deze vervangen door de Werkgroep Gelijke Kansen.
Hoewel gelijke kansen aan alle universiteiten prominent op de agenda staan, dienen er ook structuren te worden opgezet die het gelijkekansenbeleid moeten helpen bestendigen.
De 'Gelijkekansengids voor Universiteiten' speelt hier kort op de bal. De belangrijkste doelstelling is net om beleidstrajecten te starten die een aanzienlijke vooruitgang in het gelijkekansenbeleid moeten realiseren. Dit is een grote uitdaging die op tal van domeinen de universiteitscontext overstijgt. Daarom leek het de VLIR-Werkgroep Gelijke Kansen opportuun om gezamenlijk een projectvoorstel uit te werken.
Op de raad van 25 mei 2004 ging de VLIR ermee akkoord dat de VLIR-werkgroep Gelijke Kansen (als coördinerende instantie) een projectvoorstel voor EQUAL zou indienen. Dit VLIR-project werd in november 2004 door ESF-Vlaanderen goedgekeurd.
Met EQUAL, een initiatief van het Europees Sociaal Fonds, wil de EU in samenwerking met de Vlaamse regering of federale of Brusselse overheid bijdragen tot gelijke kansen voor zowel werkzoekenden als werknemers op de arbeidsmarkt. EQUAL wil via transnationale samenwerking een stimulans vormen voor de ontwikkeling van nieuwe ideeën en methodieken die alle mogelijke vormen van discriminatie en ongelijkheid op de arbeidsmarkt tegengaan. De thema's van EQUAL zijn geclusterd volgens de vier 'pijlers' van de Europese Werkgelegenheidsstrategie, waaronder 'Gelijke kansen voor vrouwen en mannen'.
In het VLIR-project 'Gelijke Kansen Gids voor Universiteiten – Human Resources Instrumenten voor Gelijke Kansen' zullen bestaande theoretische inzichten aangewend worden in diverse praktijkstudies over gelijke kansen in een universitaire context. Onder de term gelijke kansen kunnen in dit project zowel de thematiek van gender als die van diversiteit opgenomen worden. De meest aangewezen manier voor het integreren van het gelijke kansenthema in het beleid is via mainstreaming, bijgevolg wordt gekozen voor deze strategie.
Concreet zullen tal van thema's die behoren tot het actiedomein van human resources management uitgewerkt worden. De gekozen methodiek beoogt een zinvolle toepassing van diverse HRM-instrumenten ten behoeve van het gelijke kansenbeleid van de universiteiten.
De volgende HRM-thema's worden bestudeerd in diverse modules, telkens vanuit de invalshoek van de meerwaarde die ze voor het gelijke kansenbeleid kunnen betekenen:
- personeelsontwikkeling en organisatiecultuur (Vrije Universiteit Brussel)
- carrièreverloop (instroom – doorstroom - uitstroom) (UGent)
- loopbaanbeleid (K.U.Leuven)
- mentorschap (UHasselt)
- wetenschapscommunicatie (Universiteit Antwerpen)
Deze thema's worden uitgewerkt in diverse modules die gerapporteerd worden in een hoofdstuk van de praktische gids 'Gelijke Kansen Gids voor Universiteiten – Human Resources Instrumenten voor Gelijke Kansen'. Elke partner van het VLIR-consortium neemt de verantwoordelijkheid voor één module.
Door op deze manier in de vijf grootste Vlaamse universiteiten projectmatig rond een voor de eigen context prioritair thema te werken, zal een belangrijke impuls gegeven worden aan het gelijkekansenbeleid in de universiteiten. We kunnen ons immers voorstellen dat wat binnen de projecten succes gekend heeft, niet alleen in de eigen, maar mogelijk ook in de andere universiteiten een structureler karakter zal krijgen.
Het Vlaamse consortium rond het VLIR-EQUAL project is echter breder dan de vijf deelnemende universiteiten. Ook het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen en het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap met de Administratie Wetenschap en Innovatie én de administratie Onderwijs, Afdeling Universiteiten werden betrokken. Op internationaal niveau werd het partnerschap uitgebreid met de Universiteit Maastricht (Nederland), Bradford College (UK) en Generalidad Valenciana (Raad van Economie en Werkelegenheid, Spanje).
De Equality Guide werd in april 2008 gepubliceerd en op dinsdag 29 april 2008 officieel aan het publiek voorgesteld, in aanwezigheid van Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke. De universiteiten stelden elk hun module voor, waarna het publiek de kans kreeg om te reageren in een panelgesprek met vertegenwoordigers van de instellingen, het Europees Sociaal Fonds en het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. De raadgever van Vlaams minister van Gelijke Kansen Kathleen Van Brempt zorgde voor enkele slotbeschouwingen.
Op 22 januari 2009 werd de Nederlandstalige versie van de Gelijke Kansengids aan het publiek voorgesteld, in aanwezigheid van Vlaams minister van Wetenschapsbeleid.
De publicatie kan in pdf-formaat gedownload worden. Een hard copy kan besteld worden bij Uitgeverij Garant via info@garant.be, kostprijs 49 EUR (gids + tool Annex)
Download:
